«

»

چاپ این نوشته

معرفی روش جدید مطالعاتی «باهم خوانی شهید مطهری»

یکی از بهترین روش های نظام مند مطالعه آثار استاد مطهری، استفاده از روش طرح بینش مطهر است که امروز در سطح کشور گسترش چشمگیر داشته و در مراکز متعددی از جمله آموزش و پرورش و دانشگاهها و … در حال انجام است و عده زیادی اندیشه جو در حال یادگیری آثار استاد به این سبک جدید هستند.

طرح بینش مطهر که همان یادگیری سیردار و منظم آثار استاد مطهری است برای ساخت نظام فکری اعتقادی، از نظر اجرایی و بصورت عملی دارای چند بخش است:
۱- ثبت نام و خرید کتاب و سی دی (خاص بینش مطهر) توسط افراد علاقه مند (اندیشه جو) و مطالعه شخصی مقرری ها یا همان صفحات از پیش تعیین شده از یک کتاب. (بعلاوه فیش برداری و خلاصه نویسی)
۲- تشکیل گروه مباحثه حدود ۵ نفری ، هماهنگی و تشکیل جلسه و بحث کردن در مورد مطالب قبلا مطالعه شده و پرسش سوالات جدید و … و پر کردن فرم مربوطه
۳- شرکت در کلاس های رفع اشکال و … (البته در طرح حضوری)
۴- آزمون دادن در موعد مقرر و اخذ نمره قبولی و رفتن به مرحله و فاز بعدی طرح بینش مطهر

این شیوه اجرایی بطور منطقی جوابگوی نیاز های کسانی است که به دنبال ساخت نظام فکری خود هستند چون هم نیاز آنها را به مطالعه و هم چکش کاری و بحث بر سر مطالب خواننده شده و هم فرصت اصلاح آنها را بر سر کلاس با حضور استاد فراهم می کند.
اما در مقام اجرا اشکالاتی بر آن وارد است که یا مانع اجرای کامل آن می شود و یا انگیزه افراد را برای ادامه طرح کاهش می‌دهد.
۱- بسیاری از افراد که دوست دارند در طرح شرکت کنند اما بعلت مشغله کاری و یا فکری و… عمدتا نمی‌توانند دو وقت مجزا برای یک مطلب یا مقرری بگذارند. یعنی به دو دلیل ۱-هم انگیزه زیادی برای خواندن خارج از وقت و تهیه فیش یا سوالات خود برای طرح در مباحثه ندارند و ۲- از طرفی وقت و فرصت این کار را هم ندارند.
۲- افراد داوطلب چون با شیوه مباحثه به هیچ وجه آشنا نیستند و قبلا چنین چیزی برای آنها تعریف نشده است و گاها نیازی هم به آن نمی‌بینند که بحث کنند، عموما مباحثه را امری اضافی تلقی می کنند و یا برای آن کم وقت می گذارند یا مباحثات تبدیل به دورهم نشینی هایی با موضوعات مختلف یا با متکلم وحده می شود. مشکلات موضوعی هم وجود دارد. مثلاً اگر یک نفر تعیین کنند که بر سر چه مطلب یا سوالی بحث صورت گیرد ممکن است این موضوع مورد توافق سایرین نباشد. مضاف بر اینکه عده ای معتقد هستند بحث در مسائل اعتقادی-سیاسی همیشه باعث درگیری و کدورت می‌شود و گاهی به جدل و … می‌رسد و گناهانی مثل کینه و عداوت و تکبر و بغض و…پیش می آید؛ نتیجه عملی نیز ندارد و اشتراک و توافق هم حاصل نمی‌شود، لذا به بحث راجع به این موضوعات نمی پردازند.
۳- افتراق، جدایی و فاصله زمانی بین سه قسمت طرح، و نیز به تصادم کارکردها و اشتراک آنان در این سه کار، خود از عمده علل کاهش انگیزه است، مثلا اگر فردی نتوانسته باشد اصلا با متن کتاب ارتباط برقرار کند سوالات یا شبهاتی برایش پیش نمی‌آید که بخواهد در گروه مطرح کند. یا دیگر دلیلی برای حضور در کلاس نمی بیند زیرا می بیند باز همان مباحث میخواهد مطرح شود. لذا استاد یا سرگروه مجبور می‌شود مقدار زیادی مطلب خارج از کتاب فراهم کند که این در سیر یادگیری آثار خلل وارد می‌کند. یا اینکه مجبور می شود مطالب کتاب را مجددا به ساده تری توضیح دهد.
فاصله زمانی می‌تواند موجب فراموشی مطالب، تکراری شدن، عدم قرارگیری مجدد در جو مطالب و مشکلات دیگر گردد.
۴-هیچ مرجع کاملی برای مطالبی که در مباحثات که انجام می‌شود وجود ندارد. این یک اشکال جدی است. محصول افکار و مباحث جای ثابتی ثبت نمی‌گردد. به نوعی انگار جلسات، خروجی قابل دسترسی ندارد.

۵- مباحث مالی و هزینه ای جهت خرید کتاب و … نیز جهت علاقه مندان که در مصاحبت با آنان طرح می شود مانعی است برای ادامه یا شرکت در طرح توسط بسیاری افراد.

بعلت این اشکالات و خصوصا تجربه اجرایی که نگارنده در اجرای جلسات مباحثه متعدد داشته و مشکلات را به طور ملموس درک کرده، یک پیشنهاد جدید ارایه میگردد که حداقل در تعدادی جلسه که برگزار شده است، مورد استقبال قرار گرفته و افراد هم نسبت به آن علاقه بیشتری نشان داده اند.
پیشنهاد ما جمع کردن مراحل مطالعه، مباحثه و تا حدی کلاس، در جلسات «با هم خوانی شهید مطهری» است.
تعریف: با هم خوانی شهید مطهری یعنی: مطالعه جمعی آثار شهید مطهری و هم اندیشی برای درک بهتر آن
ویژگی های این جلسات با هم خوانی:
۱- اولا اعضای گروه ۳ الی ۴ نفر است. (اما حتی با ۲ نفر نیز قابل اجراست). همه اعضا متن را جلوی خود باز می‌کنند (چه چاپی و چه الکترونیکی)، یک نفر بلند از روی متن می خواند و دیگران هم روی متن نگاه می کنند و سعی می‌کنند متن را دقیق بفهمند و نظرشان را راجع به متن بگویند.
۲- نظرات افراد شامل ۱- تایید ۲- تکمیل ۳- توضیح ۴- سوال ۵- انتقاد ۶- نکته جدید ۷- نیاز به تحقیق و ۸-کارخواست می باشد
۳- علاوه بر این نظرات، توسط سرگروه کارهای جانبی حول متن نیز برای اعضا تعریف می‌شود. مثلاً ۱- بسیاری از مطالب هست که استاد فقط اشاره کرده اند و نیاز دارد به کار تحقیقی یا جستجو در اینترنت و پیدا کردن مطلب کامل. ۲- گاهی یک جمله را میتوان روی آن یک گرافیک درست کرد، یک کار هنری انجام داد. این موارد نیز جهت پویایی اعضای گروه تعریف می‌شود.
۴- در هر گروه فردی وجود دارد که بعنوان دبیر یا سرگروه، همه انواع نظرات را به محض ارائه شدن تایپ میکند. چه با رایانه و چه با گوشی همراه. در این صورت کسی که نظر خود را بیان میکند سعی می‌کند سخن دقیق و متین و منطقی داشته باشد. اگر چه آزادی کلام و نقد باید کاملا در جلسات رعایت شود.
۵- همه نظرات بعلاوه اشاره به کارهای ابتکاری، در یک سایت مرجع که در مرکز ما، با عنوان سایت مرکز مطالعات شهید مطهری است، تحت عنوان متن جلسه با هم خوانی با اسم گروه و تاریخ و صفحات خوانده شده، در انواع خود دسته بندی و منعکس می‌شود. (شبیه آنچه در سایت موجود هست)
۶- کارهای خواسته شده ابتکاری، با فعالیت اعضای جلسه، انجام می شود و باز در پایگاه اطلاعاتی بعنوان کار تولیدی بارگذاری میگردد.
فواید جلسات با هم خوانی:
۱- خواندن جمعی چیزی است که کمتر تجربه شده است. تمرکز افراد در آن بیشتر است. انگیزه کتابخوانی در آن بیشتر از فردی است. سعی در فهم بهتر بصورت رقابتی و فزاینده، می باشد.
۲- جلسه به طور کامل تبدیل به خروجی می‌شود. از مهم ترین دغدغه ها در هر جلسه علمی این است که اولا خروجی نداشته باشد ثانیا محصول فکر افراد اتلاف شود.
۳- جلسه ثبت الکترونیکی می شود و برای باقی اعضای جلسه که ممکن است غایب باشند قابل استفاده است.
۴- افراد با هدایت سرگروه و اختصاص یک وقت ، هم مطالعه می‌کنند، هم مباحثه می‌کنند و هم بصورت «فعال» رفع اشکال مینمایند.
معایب جلسه با هم خوانی:
مهمترین اشکال و عیب این جلسه این است که اتمام مقرری در آن خیلی کند انجام می‌شود و عملا بعلت صحبت افراد در خلال مطالعه صفحات مقرری تمام نمی‌شود. اما در عوض مقدار کمتری از مطلب را کاملا افراد فهم کرده اند و این خود شاید سائقی باشد برای مطالعه ادامه مباحث.
بعلت مزایای خیلی زیادی که طرح جلسه با هم خوانی دارد، پیشنهاد این مرکز است و مدتی است با موفقیت در حال اجرای آن می‌باشد.

پیوند یکتا برای این مقاله: http://shms.ir/?p=2363

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*